Boutonnière deformiteit

Lichaamsdeel: Pols- en handklachten

Wat is een boutonnière deformiteit van de vinger?

Een boutonnière deformiteit is een standsafwijking van een vinger waarbij het middelste vingergewricht (het PIP-gewricht) in een gebogen stand staat, terwijl het eindgewricht (het DIP-gewricht) juist overstrekbaar is. Deze afwijkende stand ontstaat door beschadiging van het strekapparaat van de vinger, met name ter hoogte van het middelste gewricht.

Normaal gesproken zorgen pezen en banden ervoor dat de vinger gecontroleerd kan strekken en buigen. Bij een boutonnière deformiteit is de centrale slip van de strekpees beschadigd of verzwakt. Hierdoor verliest het PIP-gewricht zijn actieve strekking en ontstaat geleidelijk de kenmerkende standafwijking. Zonder behandeling kan deze deformiteit verergeren en blijvend worden.

Klachten en functionele beperkingen bij een boutonnière deformiteit

De klachten bij een boutonnière deformiteit verschillen per stadium en per persoon. In een vroeg stadium kan er sprake zijn van pijn, zwelling en gevoeligheid rond het middelste vingergewricht. Het strekken van de vinger lukt minder goed en kan pijnlijk zijn.

Wanneer de deformiteit verder ontwikkelt, valt vooral de standafwijking op. De vinger blijft gebogen in het PIP-gewricht en het eindkootje kan juist overstrekken. Dit kan problemen geven bij dagelijkse handelingen zoals grijpen, schrijven of het sluiten van knopen. Ook krachtverlies en vermoeidheid van de hand komen regelmatig voor, vooral bij langdurig gebruik.

Oorzaken en onderliggende aandoeningen

Een boutonnière deformiteit ontstaat meestal door beschadiging van het strekapparaat van de vinger. Dit kan het gevolg zijn van een trauma, zoals een directe klap op de vinger, een snijwond of een vinger die plotseling geforceerd wordt gebogen. Ook na een vingerfractuur of operatie kan deze aandoening ontstaan.

Daarnaast komt een boutonnière deformiteit relatief vaak voor bij mensen met ontstekingsreuma, zoals reumatoïde artritis. Door langdurige ontsteking en verzwakking van pezen en banden kan de deformiteit zich dan geleidelijk ontwikkelen, soms zonder duidelijk letselmoment.

Behandeling en begeleiding bij een boutonnière deformiteit

De behandeling van een boutonnière deformiteit is afhankelijk van het stadium waarin de aandoening zich bevindt en de oorzaak ervan. In een vroeg stadium is het doel om verdere standsafwijking te voorkomen en de functie van het vingergewricht te behouden. Dit gebeurt vaak met een combinatie van spalktherapie en handtherapie.

Door het PIP-gewricht gedurende langere tijd in strekstand te ondersteunen, krijgt het strekapparaat de kans om te herstellen. Tegelijkertijd kan handtherapie helpen om zwelling te verminderen, de beweeglijkheid van andere gewrichten te behouden en overbelasting te voorkomen. In een later stadium of bij ernstige deformiteiten kan een operatieve behandeling worden overwogen door de handchirurg.

Orthopedische hulpmiddelen bij boutonnière deformiteit

Orthopedische hulpmiddelen spelen een belangrijke rol bij de behandeling van een boutonnière deformiteit. Vaak wordt gebruikgemaakt van een vingerorthese die het PIP-gewricht in strekstand houdt, terwijl beweging van het eindgewricht mogelijk blijft. Dit helpt om de balans in het strekapparaat te herstellen en verdere vervorming te voorkomen.

Terug naar het overzicht