Lichaamsdeel: Knieklachten
Osgood-Schlatter is een veelvoorkomende groeigerelateerde aandoening van de knie die vooral voorkomt bij kinderen en jongeren in de groeispurt. De klachten ontstaan ter hoogte van de aanhechting van de knieschijfpees op het scheenbeen, net onder de knieschijf. Dit gebied is tijdens de groei extra kwetsbaar, omdat bot, spieren en pezen niet altijd in hetzelfde tempo meegroeien.
Bij beweging trekt de knieschijfpees aan het nog niet volledig volgroeide bot. Wanneer deze trekkracht herhaaldelijk optreedt, kan dit leiden tot irritatie en een lokale ontstekingsreactie. Osgood-Schlatter is geen beschadiging van het kniegewricht zelf, maar een tijdelijke overbelasting van de groeischijf. De aandoening is goedaardig en verdwijnt in de meeste gevallen vanzelf zodra de groei is afgerond.
De klachten bij Osgood-Schlatter ontwikkelen zich meestal geleidelijk. Pijn ontstaat vooral tijdens of na lichamelijke inspanning, zoals rennen, springen, voetballen of traplopen. De pijn is duidelijk gelokaliseerd net onder de knieschijf en neemt toe bij druk op dit gebied, bijvoorbeeld bij knielen of stoten.
Daarnaast kan sprake zijn van zwelling en gevoeligheid van het scheenbeen. In sommige gevallen ontstaat een zichtbare en voelbare verdikking of bult onder de knie. De klachten kunnen aan één knie voorkomen, maar ook aan beide zijden tegelijk. Vaak wisselt de ernst van de pijn, waarbij klachten verminderen in rust en toenemen bij herhaalde belasting.
Osgood-Schlatter ontstaat door een combinatie van snelle groei en herhaalde belasting. Tijdens de groeispurt groeien botten vaak sneller dan spieren en pezen. Hierdoor ontstaat extra spanning op de aanhechting van de knieschijfpees op het scheenbeen. Bij intensieve sportactiviteiten wordt deze spanning telkens opnieuw vergroot.
De aandoening komt vooral voor bij sportieve kinderen en jongeren tussen de 10 en 15 jaar. Sporten met veel sprinten, springen en abrupte richtingsveranderingen vergroten het risico. Ook verminderde flexibiliteit van de bovenbeenspieren en een plotselinge toename van trainingsintensiteit kunnen bijdragen aan het ontstaan van klachten. Osgood-Schlatter is geen gevolg van slijtage en wordt niet veroorzaakt door een ongeval.
De behandeling van Osgood-Schlatter is vrijwel altijd conservatief. Het belangrijkste doel is het verminderen van pijn en het voorkomen van verdere overbelasting van de knie. Dit betekent meestal dat sportbelasting tijdelijk aangepast moet worden. Volledig stoppen met bewegen is vaak niet nodig, maar activiteiten die duidelijke pijn veroorzaken moeten worden beperkt.
Fysiotherapie kan een belangrijke rol spelen bij het herstel. Door het verbeteren van spierkracht en flexibiliteit, met name van de bovenbeenspieren, kan de trekkracht op de knie verminderen. Rek- en oefentherapie worden hierbij veel toegepast. Koelen na inspanning kan helpen om pijn en zwelling te verminderen. De klachten verdwijnen doorgaans vanzelf wanneer de groeischijf gesloten is, al kan dit proces maanden tot soms enkele jaren duren.